Leasing in de financieringsmix

Ieder bedrijf of organisatie kan op enig moment gebruik maken van leasing, of het nu gaat om laptops, kassasystemen, machines of rollend materieel. Leasing is dan ook een essentieel onderdeel van de financieringsmix. Leasemaatschappijen zijn feitelijk de tweede belangrijkste externe financiers van bedrijven en organisaties, na banken.

Leasing is de meest geschikte financieringsvorm waar het gaat om leasebare objecten. Alles wat via leasing gefinancierd wordt, hoeft dus niet via bankleningen of andere vermogensbronnen gefinancierd te worden. Omdat leasemaatschappijen doorgaans de volledige kostprijs van de objecten financieren, is er feitelijk meer krediet beschikbaar.

Het begrip 'financieringsmix' is relatief nieuw in Nederland. De reden hiervoor is dat de meeste bedrijven zich tot voor kort voor hun financiering vrijwel uitsluitend op banken richtten. Investeringen in kapitaalgoederen werden in veel gevallen met bancair krediet gefinancierd.

Met de financiële crisis (vanaf 2008) is duidelijk geworden dat financiering niet onbeperkt voorhanden is. Elke financier loopt op enig moment tegen bepaalde grenzen aan. Om die reden is het voor bedrijven en organisaties verstandig om financiering aan te trekken bij de juiste bron, naargelang de behoefte of inzet van de middelen.

Om ondernemers te helpen bij het samenstellen van hun eigen financieringsmix zijn verschillende tools beschikbaar:

Waarom Leasen?

Een onderneming wil op de meest optimale wijze financiering aantrekken. Laten we eens kijken naar de balans van een vennootschap.

In de eerste plaats is er het eigen vermogen van de vennootschap, het kapitaal dat de aandeelhouders in de vennootschap hebben ingebracht. Hiermee kan de vennootschap van start gaan, of ingeval van een kapitaalsverhoging verder groeien. Indien het eigen vermogen toereikend is om de volledige activiteit van de vennootschap en de investeringen te financieren, is er geen krediet (van derden) nodig. Het is echter vanuit economisch oogpunt verstandig om vreemd vermogen aan te trekken om sneller te kunnen groeien en op die manier waarde toe te voegen.

De vaste activa (panden, machines, materieel,…) die de onderneming bezit worden idealiter gefinancierd met ‘lang vermogen’.  De onderneming zal hiervoor dus een beroep doen op een banklening (lange termijn krediet) of leasing. Leasing is bij uitstek geschikt als financieringsvorm voor duurzame kapitaalgoederen omdat het qua modaliteiten (gefinancierd bedrag, terugbetalingstermijn) precies aansluit op het object zelf (aankoopprijs, economische levensduur).

De vlottende activa (voorraden, handelsvorderingen) kunnen gefinancierd worden met kortlopend krediet: een kredietlijn bij de bank. Indien de onderneming een ruim klantenbestand heeft kan gedacht worden aan factoring, waarbij de factoringmaatschappij de handelsvorderingen kan bevoorschotten.

Basiskenmerken Lease

Helaas bestaat er geen eenduidige definitie van lease, omdat er allerlei verschillende soorten zijn. Wel is er een aantal basiskenmerken waaraan (bijna) elke leasetransactie voldoet.
Zo zijn er bij een leasetransactie altijd een lessor en een lessee betrokken. Daarnaast draait het bij leasen altijd om een object.

  • De lessor, is de leasemaatschappij en de partij die een object door middel van lease aan een andere partij in gebruik geeft.
  • De lessee is de klant (wederpartij) van de lessor en degene die het object in gebruik heeft gekregen.

De lessee krijgt door de leasetransactie het recht om het object, bijvoorbeeld een truck of een drukpers, te gebruiken en betaalt hiervoor (vaak maandelijkse) leasetermijnen aan de lessor.

Andere gezamenlijke kenmerken die, afhankelijk van de leasevariant, in meer of mindere mate van belang zijn:

  1. Lease regelt de financiering van het object
  2. Lease is objectgericht
  3. Het gebruik van het object staat centraal
  4. De lessee selecteert het object
  5. Looptijd leasecontract afhankelijk van economische levensduur object
  6. Lessor of lessee loopt economisch risico

Een ander aspect, dat echter niet bij alle leasevarianten speelt, is dienstverlening. Te denken valt aan leasevarianten waarbij de lessor de zorg voor service, onderhoud en verzekering op zich neemt. Dit komt vaak voor bij autolease contracten.

Lease is objectgericht

Het draait bij lease altijd om een object.
Het object moet aan de volgende voorwaarden voldoen om voor lease in aanmerking te komen:

  • Het object moet als zelfstandige eenheid waarde bezitten.
  • Het object dient ook vanuit juridisch oogpunt zelfstandig te zijn en te blijven. Gaat het object juridisch op in een andere zaak dan verliest de leasemaatschappij (lessor) mogelijk haar rechten op het object. Een voorbeeld is een motor die in de auto wordt ingebouwd. De motor kan niet op zichzelf worden geleasd, omdat hij immers onderdeel van de auto wordt.
  • Het object moet duurzaam zijn en in ondernemingen worden aangewend als bedrijfsmiddel. Verbruiksgoederen komen dan ook niet voor lease in aanmerking.
  • Met het object moet de onderneming (de lessee) inkomsten realiseren of kosten besparen.

Het gebruik van het object staat centraal

Door een leasecontract verkrijgt de lessee (klant) van de lessor (leasemaatschappij) een recht tot gebruik van het object. Voor het gebruik speelt de juridische eigendom geen enkele of slechts een ondergeschikte rol.
Bij een financiële lease is de lessee eigenaar van het object. Bij een operationale lease is dat de lessor. In alle gevallen is het object in gebruik bij de lessee.

Looptijd leasecontract afhankelijk van economische levensduur object

De looptijd en voorwaarden van een leasecontract verschillen per leasetransactie. Wel zijn er een aantal overeenkomsten tussen de contracten. Zo is elk leasecontract onopzegbaar.

Daarnaast wordt de maximale looptijd van het leasecontract bepaald door de economische levensduur van het object. De maximale duur waarin de lessor het object bij een klant (lessee) in gebruik kan geven is namelijk beperkt tot die periode waarin het object door ondernemingen vanuit economisch oogpunt verantwoord kan worden ingezet in de bedrijfsvoering.

Lessor of lessee loopt economisch risico

Bij leasetransacties speelt het element economisch risico mee. Dit is de kans dat het object in de loop der tijd minder waard wordt. Bijvoorbeeld een vrachtwagen die nieuw door de fabriek geleverd wordt is meer waard is dan een vrachtwagen met 300.000 km op de teller.  Bepaalde objecten – denk aan een drukpers – blijven heel lang hun waarde in het economisch verkeer behouden. Van de meeste objecten is het mogelijk het waardeverloop in kaart te brengen. Dat is waar leasemaatschappijen een toegevoegde waarde hebben: zij beschikken over ‘assetspecialisten’ die dit waardeverloop kunnen inschatten. Deze assetspecialisten hebben inzicht in de gebruiksmodaliteiten van het object en in het waardeverloop.

Afhankelijk van de leasevariant ligt het economisch risico bij de lessor of bij de lessee.